SYMBIOZA

I. SYMBIOZA

1. Endomikoryza

2. Ektomikoryza

3. Mikoryza erikoidalna
   

 

III. JAKIE GRZYBY WCHODZĄ W SKŁAD SZCZEPIONEK

IV. JAK DBAĆ O GRZYBY MIKORYZOWE

V. OKRESOWE DOKARMIANIE GRZYBÓW MIKORYZOWYCH

VI. BARDZO WAŻNE PYTANIA OD KLIENTÓW

1. Oprysk fungicydem roślin zaszczepionych

2. Czy roślina obroni mikoryzę przed fungicydem

3. Kilka grzybów mikoryzowych i jedna roślina – czy kto pierwszy ten lepszy

4. Kilka grzybów mikoryzowych i jedna roślina – wojna czy pokój

VII. BONUS - jak zrobić łatwy w pielęgnacji trawnik

1. SIANIE TRAWNIKA

2. UKŁADANIE TRAWNIKA Z ROLKI

3. JAK ZADBAĆ O STARSZE TRAWNIKI

   Aeracja

   Wertykulacja

4. MIT STADIONOWY – wyjaśnienie

 

Podział roślin ze względu na typ mikoryzy     Podział roślin na typy mikoryzy może się różnić w zależności od ekosystemu i specyficznych warunków środowiskowych, jednak ogólnie przyjmuje się następujący, uśredniony procentowy udział poszczególnych typów mikoryzy: 1. Mikoryza arbuskularna (endomikoryza, AM) - Procent roślin: ok. 70–80%  Przykłady: większość roślin lądowych, w tym zboża, trawy, warzywa, liczne rośliny uprawne, drzewa liściaste i krzewy. 2. Mikoryza ektotroficzna (ektomikoryza, EM / ECM) - Procent roślin: ok. 10–15% Przykłady: głównie drzewa leśne, takie jak sosna, dąb, brzoza, buk, świerk. 3. Mikoryza erikoidalna (ERM) - Procent roślin: ok. 1–2% Przykłady: rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae), m.in. wrzosy, borówki, rododendrony. 4. Mikoryza orchideowa (OM) - Procent roślin: ok. 1–2% Przykłady: wszystkie gatunki storczyków (Orchidaceae). 5. Ektendomikoryza (EMM) - Procent roślin: ok. 1% Przykłady: niektóre wierzby, olsze. Cechy zarówno ektomikoryzy, jak i endomikoryzy. 6. Mikoryza monotropoidowa (MM) - Procent roślin: mniej niż 1% Przykłady: rośliny bezzieleniowe z rodziny wrzosowatych, np. Monotropa (Indian Pipe). 7. Rośliny niemikoryzowe Procent roślin: około 5–10% Przykłady: niektóre rośliny wodne i wyspecjalizowane gatunki, które nie tworzą mikoryzy. Podane wartości są szacunkowe i mogą się różnić w zależności od warunków ekologicznych i regionalnych, jednak dobrze obrazują ogólny rozkład typów mikoryzy wśród roślin.

II. SZCZEPIONKI MIKORYZOWE

1. Mikoryza arbuskularna (endomikoryza, AM)

    

 

W tym przypadku mamy do czynienia z mikoryzą arbuskularną (endomikoryzą), w której strzępki grzybni przenikają przez ściany komórkowe korzeni i kontaktują się bezpośrednio z błoną komórkową. Mikoryzę tę tworzy ponad 130 gatunków grzybów z gromady Glomeromycota, z których typowym rodzajem jest Glomus. Obecnie znanych jest około 200 gatunków należących do tej gromady, choć liczba ta może być większa.

 

2. Mikoryza ektotroficzna (ektomikoryza, EM / ECM)

 

 

W tym przypadku strzępki grzybni oplatają korzenie roślin, tworząc tzw. opilśń i przejmują funkcje włośników korzeniowych. Szczepionka ektomikoryzowa ma zastosowanie dla drzew i krzewów głównie z rodzin: Pinaceae, Cupressaceae, Fagaceae, Betulaceae, Salicaceae, Dipterocarpaceae, Myrtaceae i Caesalpinaceae.

 

3. Mikoryza erikoidalna (ERM)

 

 

• Ericaceae
• Epacridaceae
• Empetraceae

III. JAKIE GRZYBY WCHODZĄ W SKŁAD SZCZEPIONEK

 

IV. JAK DBAĆ O GRZYBY MIKORYZOWE

V. OKRESOWE DOKARMIANIE GRZYBÓW MIKORYZOWYCH

VII. BONUS - JAK ZROBIĆ ŁATWY W PIELĘGNACJI TRAWNIK

  

1. SIANIE TRAWNIKA

2. UKŁADANIE TRAWNIKA Z ROLKI

3. JAK ZADBAĆ O STARSZE TRAWNIKI

   Aeracja

   Wertykulacja

4. MIT STADIONOWY – wyjaśnienie

 

Z uwagi na ciągłe zapytania postanowiłem napisać, jak zrobić, aby trawnik był ładniejszy. Kilka trików, aby trawa była bardziej zielona i łatwiejsza w pielęgnacji. Najważniejsze jak zawsze jest prawidłowe posadzenie roślin, pod spodem opiszę zakładanie trawnika oraz ulepszenie istniejącego trawnika.

 

 

Trawniki robimy na dwa sposoby, siejąc lub układając gotowe fragmenty z rolek.

 

 

1. SIANIE TRAWNIKA

 

Uwaga - Przed założeniem każdego trawnika powinniśmy przed przygotowaniem podłoża najpierw wyłożyć siatkę przeciwko kretom. Będzie to najskuteczniejszy sposób zabezpieczenia trawnika przed niechcianymi kopczykami, szczególnie przy zakładaniu trawnika od podstaw.

 

 

Podczas siania trawy do podłoża dodajemy:

• kompost
• torf niski pH 5-7
• bentonit
• mikoryzę

 

Jaka kolejność - Najpierw do podłoża dodajemy kompost, torf niski i bentonit oraz dokładnie mieszamy.

 

Najlepsze efekty osiąga się, łącząc torf niski, bentonit i mikoryzę. Torf niski poprawia strukturę gleby i utrzymuje wilgoć, bentonit stabilizuje pH i wspomaga zatrzymywanie składników odżywczych, a mikoryza tworzy trwałą symbiozę z korzeniami trawy, wspierając jej rozwój i odporność. Wspólnie te dodatki zapewniają młodemu trawnikowi optymalne warunki do ukorzenienia się, równomiernego wzrostu i zdrowej, intensywnej zieleni.

 

 

• Bentonit: Ze względu na odpowiednie pH podłoża, jakie potrzebuje trawa, bentonit będzie bardzo dobrym dodatkiem. Nie jest to środek do odkwaszania gleby (do tego stosujemy wapno), natomiast dzięki swoim właściwościom pomaga stabilizować warunki glebowe i może ograniczać wahania pH. Co daje korzyść w postaci braku niektórych chwastów chętnie rosnących na glebie kwaśnej, np. mchów. Najważniejszą korzyścią, którą otrzymamy, jest właściwość bentonitu do zatrzymywania wody oraz zawartych w niej składników odżywczych. Więcej o zastosowaniu bentonitu np. dla wyniesionych rabat warzywnych opisałem w artykule Dodatki poprawiające glebę.

 

 

• Torf niski: Warto również dodać do podłoża torf niski (Niedermoortorf). W przeciwieństwie do torfu wysokiego ma on bardziej zbliżone do naturalnego pH gleby ogrodowej i dobrze współpracuje z innymi dodatkami, takimi jak kompost czy bentonit. Torf niski poprawia strukturę gleby, zwiększa jej zdolność do zatrzymywania wody oraz wspiera rozwój życia biologicznego w glebie. Dzięki temu młody trawnik ma lepsze warunki do ukorzeniania się i równomiernego wzrostu. Szczególnie dobrze sprawdza się na glebach lekkich i piaszczystych, gdzie pomaga utrzymać wilgoć i składniki odżywcze w strefie korzeniowej. Jednocześnie torf niski jest przydatny również na podłożach gliniastych – tam głównie odpowiada za prawidłowy przepływ powietrza w glebie, który jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju korzeni. Niestety, aspekt ten jest bardzo często pomijany, dlatego tak istotne są zabiegi aeracji, o których opowiem później w tym tekście.

 

Jeszcze jedna uwaga dotycząca mikoryzy: nie są to nasze rodzime grzyby symbiotyczne i mają swoje wymagania środowiskowe. Oznacza to, że bez torfu niskiego i bentonitu ich trwałość w glebie będzie niestety znikoma. W takim przypadku mikoryza wymagałaby częstego dosypywania kompostu i ponownego wprowadzania samej mikoryzy, aby symbioza z korzeniami była trwała.

 

 

• Następny krok to: Na tak przygotowaną ziemię posypujemy mikoryzę. Możemy do tego celu użyć gotową mieszankę składników organicznych z mikoryzą "Pflanzendünger mit Mykorrhiza". Dlaczego mikoryza w tej formie dostarczana do gleby jest dobrym pomysłem, opisałem szeroko powyżej w punkcie II. SZCZEPIONKI MIKORYZOWE – 1. Mikoryza arbuskularna (endomikoryza, AM). Następnie sypiemy nasiona.

 

Często pojawia się pytanie:

Czy warto kupować najtańsze lub najdroższe nasiona traw?

 

Odp. Najtańsze mieszanki bardzo często są najsłabszym wyborem. Wynika to z tego, że zawierają mieszanki różnych gatunków, w tym również traw o charakterze pastewnym. Trawy te szybko rosną, ale nie nadają się do tworzenia trwałego i estetycznego trawnika. W efekcie taki trawnik może początkowo wyglądać dobrze, ale szybko traci swoją jakość.

Z drugiej strony najdroższe mieszanki to zazwyczaj nasiona dobrej jakości, często wyselekcjonowane i sprawdzone. Trzeba jednak pamiętać, że ich wysoka cena wynika nie tylko z jakości, ale również z marketingu, reklamy oraz miejsca sprzedaży, np. w dużych marketach budowlanych.

Dlatego w praktyce bardzo często najlepszym wyborem są mieszanki ze średniej półki cenowej. Można tam znaleźć dobre jakościowo nasiona, pozbawione chwastów i odpowiednio dobrane gatunkowo, ale bez dodatkowych kosztów związanych z reklamą. Często są one mniej widoczne w sklepach i trzeba ich po prostu poszukać.

Najważniejsze jednak nie jest to, ile nasiona kosztują, tylko jaki mają skład. To właśnie dobór odpowiednich gatunków i ich proporcji decyduje o tym, czy trawnik będzie trwały, gęsty i odporny.

 

 

• Następny krok: Następnie wszystko przykrywamy glebą i najlepiej delikatnie zwałować. Nasiona przykrywamy glebą ok. 3-centymetrową warstwą, aby zapewnić nasionom odpowiednią wilgotność i zapobiec wydziobywaniu nasion przez ptaki. Okrycie nasion glebą spowoduje, że trawa będzie wschodzić bardziej równomiernie. Po mikoryzacji trawnika należy ograniczyć stosowanie nawozów mineralnych, szczególnie w pierwszym okresie, co pozwoli mikoryzie na spokojny rozwój oraz połączenie z korzeniami roślin. Pamiętać należy również o ograniczeniu stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

 

2. UKŁADANIE TRAWNIKA Z ROLKI

 

 

Uwaga - Przed założeniem każdego trawnika powinniśmy przed przygotowaniem podłoża najpierw wyłożyć siatkę przeciwko kretom. Będzie to najskuteczniejszy sposób zabezpieczenia trawnika przed niechcianymi kopczykami, szczególnie przy zakładaniu trawnika od podstaw.

 

 

Najpierw do podłoża dodajemy kompost, bentonit, torf niski oraz dokładnie mieszamy. O właściwościach tych dodatków opisałem powyżej. Na tak przygotowaną ziemię posypujemy mikoryzę. Możemy do tego celu użyć gotową mieszankę składników organicznych z mikoryzą "Pflanzendünger mit Mykorrhiza" i układamy trawę z rolki, a następnie podlewamy. Po zabiegu należy ograniczyć stosowanie nawozów mineralnych w pierwszym okresie, co pozwoli mikoryzie na spokojny rozwój oraz połączenie z korzeniami roślin. Pamiętać należy również o ograniczeniu stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

 

3. JAK ZADBAĆ O STARSZE TRAWNIKI

 

Dobrze jest wykonać aerację i wertykulację, czyli inaczej mówiąc napowietrzanie trawnika. Zabiegi te sprawią, że trawa będzie szybciej się regenerować, lepiej rozkrzewiać i nabierze bardziej wyraźnych kolorów.

 

 

Najpierw aeracja - Zabieg aeracji ma na celu rozluźnienie systemu korzeniowego trawy, co przekłada się na lepszą regenerację trawnika, szybszy wzrost i poprawę ogólnej kondycji roślin. Aerację powinno przeprowadzać się dwa razy w roku: raz w marcu oraz drugi raz jesienią w październiku. Przed zabiegiem trawa powinna być skoszona. Podczas aeracji bardzo istotna jest równomierność wykonywanych nakłuć – najlepiej wykonywać tę czynność pasami w jednym kierunku.

 

 

Teraz wertykulacja - Celem wertykulacji jest usunięcie obumarłych części roślin (filcu, słomy) oraz chwastów, np. mchu. Dzięki przeprowadzonej wertykulacji trawnik zyskuje lepszy dostęp do powietrza, wody i światła. W przeciwieństwie do aeracji wertykulacja to zabieg o wiele bardziej intensywny, dlatego nie polecam wykonywać go w przypadku świeżo założonych trawników (sianych).

Najlepiej odczekać z tym zabiegiem co najmniej 2 lata. Inaczej jest w przypadku trawników zakładanych z rolki – takie trawniki mają już mocno rozwinięty system korzeniowy i można bez przeszkód wykonać zabieg, pamiętając o tym, że na trawnikach młodych powinien być on wykonany delikatniej niż w przypadku trawników starszych.

Zalecam przeprowadzanie wertykulacji przynajmniej raz do roku, zaczynając już wczesną wiosną, tuż po pierwszym koszeniu trawnika.

 

 

Termin wertykulacji jest bardzo ważny

Najbezpieczniejszym i najbardziej skutecznym terminem wertykulacji jest wiosna – i tylko wiosna! Nie zalecam wykonywania tego zabiegu jesienią. Wertykulacja powoduje silne naruszenie darni oraz częściowe odsłonięcie systemu korzeniowego. W przypadku zimy bez okrywy śnieżnej może to prowadzić do przemarzania korzeni.

Dodatkowo trawa jesienią często nie jest optymalnie przygotowana do zimy – szczególnie przy niewłaściwym nawożeniu azotowym w sezonie. W efekcie uszkodzenia mogą być widoczne dopiero wczesną wiosną (marzec–kwiecień) w postaci przerzedzeń lub obumarłych fragmentów trawnika.

 

 

Równie problematyczna jest zbyt wczesna wertykulacja wiosną. Wiele osób wykonuje ją już w marcu, często przy okazji pierwszych prac porządkowych po zimie. To błąd. Trawa w tym okresie dopiero zaczyna wychodzić ze stanu spoczynku i traci swoją wysoką odporność na mróz. System korzeniowy zaczyna aktywnie pracować dopiero przy temperaturze gleby na poziomie około 8–12°C. Wykonanie wertykulacji zbyt wcześnie oznacza silną ingerencję w korzenie w momencie, gdy nie są one jeszcze zdolne do szybkiej regeneracji. Dodatkowo otwieramy drogę dla przymrozków przygruntowych, które mogą uszkodzić osłabiony trawnik. W praktyce prowadzi to do opóźnienia startu trawnika wiosną i pogorszenia jego kondycji.

 

 

Dlatego zalecam nie spieszyć się z tym zabiegiem. Najlepszym momentem jest czas, gdy trawa zaczyna intensywnie rosnąć, widoczne są młode przyrosty, darń jest sprężysta i dobrze zakorzeniona (nie daje się łatwo wyrywać z ziemi). Dopiero w takich warunkach wertykulacja ma sens – trawnik jest w stanie szybko się zregenerować, a zabieg można połączyć z nawożeniem, co dodatkowo przyspieszy jego odbudowę.

 

Po zabiegach
przystępujemy do poprawy gleby

 
Posypujemy glebę bentonitem i mikoryzą. Możemy od razu dodać do podłoża nawóz organiczny, np. mączkę rogową (Hornmehl). Posypując trawnik, staramy się tak to zrobić, aby wszystkie składniki przedostały się do gleby. Po skończeniu należy podlać – woda pomoże przetransportować składniki głębiej.

 

 

W tym miejscu warto wspomnieć o często stosowanym piaskowaniu trawnika. Zabieg ten może przynieść dobre efekty, jednak głównie przy regularnym i konsekwentnym stosowaniu oraz w określonych warunkach (np. na boiskach czy trawnikach intensywnie użytkowanych). W ogrodach przydomowych piaskowanie wykonywane sporadycznie może z czasem pogorszyć strukturę gleby – szczególnie w połączeniu z glebami cięższymi.

Dlatego w praktyce ogrodowej bezpieczniejszym i bardziej długofalowym rozwiązaniem jest stosowanie materii organicznej, np. kompostu z dodatkiem ziemi, który poprawia strukturę gleby, zwiększa zdolność zatrzymywania wody oraz wspiera życie biologiczne w glebie.

Wszystkie wymienione składniki, jak: bentonit, torf niski i mieszanka nawozowa z mikoryzą, są u nas dostępne stacjonarnie w Wulkau lub w naszym sklepie internetowym: Bentonit, Torf niski, Pflanzendünger mit Mykorrhiza.

 

4. MIT STADIONOWY

 

Bonus do bonusa -:)

 

Często można spotkać się z argumentem, że skoro na stadionach piłkarskich trawa wygląda dobrze przez cały rok, to również w ogrodzie można ją „utrzymywać w wzroście” jesienią, np. poprzez nawożenie azotem.

 

To błędne porównanie.

Na profesjonalnych obiektach murawa funkcjonuje w zupełnie innych warunkach niż w ogrodzie. Stosuje się tam systemy podgrzewania gleby (np. na stadionach takich jak Allianz Arena czy Signal Iduna Park), które zapobiegają jej zamarzaniu i utrzymują aktywność systemu korzeniowego. Dodatkowo używa się specjalnego doświetlania, precyzyjnego nawożenia oraz stałej kontroli wilgotności i struktury gleby.

W takich warunkach trawa rzeczywiście może funkcjonować dłużej i nie wchodzi w pełny stan spoczynku.

W ogrodzie sytuacja wygląda inaczej. Spadek temperatury jesienią powoduje naturalne przygotowanie trawnika do zimy – wzrost części nadziemnej zostaje ograniczony, a roślina przechodzi w stan spoczynku.

Podanie nawozu azotowego w tym okresie pobudza trawę do wzrostu w momencie, gdy nie powinna już intensywnie rosnąć. Powstają miękkie, słabiej odporne tkanki, które są bardziej podatne na przemarzanie i choroby. Dodatkowo wzrasta ryzyko pleśni pośniegowej. Choroba ta nie pojawia się wyłącznie pod pokrywą śnieżną – może rozwijać się również zimą przy dodatnich temperaturach i wysokiej wilgotności, szczególnie wtedy, gdy trawa została pobudzona do wzrostu zbyt późno i nie zdążyła się odpowiednio przygotować do okresu spoczynku. Skutki takiego działania bardzo często widoczne są dopiero wiosną – w postaci przerzedzeń lub obumarłych fragmentów trawnika.